Living Lab cases
In de maritieme sector werken we hard aan een BDI-infrastructuur waar veilige en efficiënte data-sharing centraal staat. Bekijk hieronder een aantal van onze cases:
Vertrouwensketen
De Vertrouwensketen is een samenwerkingsverband tussen overheid en bedrijfsleven dat is opgezet om de digitale weerbaarheid van logistieke ketens in de haven te versterken. Centraal staat het veilig en betrouwbaar vrijgeven en ophalen van importcontainers in Nederlandse havens, te beginnen in Rotterdam.
Binnen de Vertrouwensketen is het traditionele pincodeproces vervangen door een gesloten, digitaal vrijstellings- en ophaalproces op basis van digitale machtigingen. Alleen geautoriseerde partijen kunnen hierbij containers vrijgeven en ophalen. Dit vraagt om aanpassing van werkwijzen bij alle betrokken schakels en om intensieve samenwerking binnen de keten. Door middel van gerichte communicatie en een brede campagne zijn betrokken partijen meegenomen in deze verandering.
Binnen het Living Lab 'Vertrouwensketen' is gerealiseerd:
- Een werkend en getest systeem voor het vrijgeven van importcontainers via digitale machtigingen;
- Succesvolle ingebruikname door de eerste ketenpartners en geleidelijke uitbreiding naar meer gebruikers;
- Toepassing van digitale machtigingen voor risicovolle goederenstromen, zoals import uit Latijns- en Midden-Amerika;
- Opschaling naar minder risicovolle goederen en vaarroutes, waardoor een steeds groter deel van de containerstromen via de Vertrouwensketen verloopt.

Cargo Tracking System/ havenbrede RTO
Het Cargo Tracking System (CTS) ondersteunt het volledig digitaal volgen en verplaatsen van containers binnen verschillende douaneregimes van, naar en via terminals in de Rotterdamse haven. Waar terminals traditioneel ieder een eigen RTO-administratie bijhouden die achteraf door de douane wordt gecontroleerd, biedt CTS één gezamenlijke en betrouwbare informatiebron voor alle betrokken partijen.
Door de introductie van een havenbrede RTO wordt de administratieve last voor het bedrijfsleven aanzienlijk verminderd en ontstaat meer transparantie in processen rondom douanestatussen. Het systeem maakt digitaal zakendoen eenvoudiger, verkleint de kans op fouten en boetes en stelt de douane in staat om real-time toezicht te houden. Het Cargo Tracking System bestaat uit meerdere samenhangende onderdelen, waaronder de havenbrede RTO, een douanedashboard en het overbrengensysteem.
Binnen het Living Lab 'Cargo Tracking System / de havenbrede RTO' is gerealiseerd:
- Ontwikkeling en inrichting van een havenbrede RTO als uniforme werkwijze voor terminals en douane;
- Succesvolle afstemming en samenwerking tussen douane en terminals over het gebruik van de havenbrede RTO;
- Ingebruikname en groeiende adoptie van de havenbrede RTO door terminals;
- Integratie van RTO-data in het Port Community Systeem van Portbase, waardoor terminals regie houden over hun data en deze gecontroleerd kunnen delen binnen en buiten de community.
Containerdossier
Bij het vervoer van een container tussen deepsea terminal en afleveradres (en vice versa) zijn veel verschillende partijen betrokken. In de praktijk wordt dezelfde logistieke informatie door meerdere partijen afzonderlijk verzameld en vastgelegd in eigen systemen. Dit leidt tot versnipperde, verouderde of onvolledige informatie, beperkte planningsbetrouwbaarheid en suboptimale benutting van capaciteit. Ondanks vergaande digitalisering binnen individuele organisaties ontbreekt het vaak aan gestandaardiseerde en ketenbrede informatie-uitwisseling.
Met het Living Lab Containerdossier ontsluit Portbase logistieke informatie binnen de keten op basis van autorisaties. Hierdoor ontstaat één gedeelde en actuele informatiebron voor alle geautoriseerde partijen die betrokken zijn bij de afhandeling van een containerlading. Het Containerdossier bouwt voort op het fundament van de Vertrouwensketen, waarbij autorisatie en regie over data centraal staan. Beide Living Labs versterken elkaar en dragen bij aan betere samenwerking en transparantie in de logistieke keten.
Binnen het Living Lab 'Containerdossier' is gerealiseerd:
- Integratie en hergebruik van bestaande PCS-diensten en reeds beschikbare data;
- Succesvolle uitvoering van kleinschalige pilots om concepten en ketensamenwerking in de praktijk te toetsen;
- Verkregen inzicht in informatiebehoeften van verschillende ketenpartijen en hun onderlinge afhankelijkheden;
- Aansluiting op de Vertrouwensketen, waarbij autorisatie vanuit de rederij top-down wordt ingericht.

Verwacht losmoment container in zeehavens
Door de schaalvergroting in de scheepvaart kunnen containerschepen steeds meer containers vervoeren, wat leidt tot langere laad- en losprocessen in zeehavens. Hierdoor ontstaat vaak een aanzienlijk verschil tussen het verwachte aankomstmoment van een schip en het daadwerkelijke moment waarop een individuele container wordt gelost. Voor bedrijven is doorgaans alleen de aankomsttijd van het schip bekend, terwijl juist inzicht in het verwachte losmoment van een container cruciaal is voor een efficiënte logistieke planning.
Dit Living Lab biedt bedrijven inzicht in het verwachte losmoment van hun container(s). Met deze informatie kunnen zij het vervolgtransport naar het achterland beter plannen en tijdig kiezen voor geschikte transportmodaliteiten. Door eerder en nauwkeuriger te weten wanneer containers beschikbaar komen, wordt het aantrekkelijker om spoor en binnenvaart in te zetten naast of in plaats van wegvervoer. Dit draagt bij aan kostenbesparing, efficiënter gebruik van capaciteit en een lagere milieubelasting.
Binnen het Living Lab ‘Verwacht losmoment container in zeehavens’ is gerealiseerd:
- Technische ontsluiting van losmomentdata van meerdere deepsea terminals;
- Inrichting van autorisatievoorzieningen om terminaldata beschikbaar te stellen aan geautoriseerde partijen;
- Aansluiting van terminals via zowel terminal-specifieke autorisatieregisters als het Portbase-register;
- Beschikbaarstelling van losmomentinformatie via het Portbase Port Community Systeem voor een groeiend aantal terminals;
- Verdere uitbreiding en afstemming met terminals om data-uitwisseling via één uniform kanaal te realiseren.

Delen van geplande aankomst- en vertrekmomenten van zeeschepen
Het delen van betrouwbare en actuele informatie over geplande aankomst- en vertrekmomenten van zeeschepen draagt bij aan een efficiëntere afhandeling van scheepsbezoeken in de haven. Door deze informatie transparant beschikbaar te stellen aan maritieme dienstverleners en andere betrokken partijen, kunnen planningen beter op elkaar worden afgestemd. Dit leidt tot kostenbesparing, minder wachttijden en een lagere milieubelasting. Daarnaast zijn deze gegevens ook waardevol voor partijen in het achterland, die hun logistieke processen beter kunnen voorbereiden.
Binnen dit Living Lab is een autorisatiegedreven aanpak ingericht waarmee partijen zelf regie houden over het delen van hun data. Via een centrale voorziening kunnen betrokkenen bepalen welke geplande en gerealiseerde aankomst- en vertrekmomenten, en bijbehorende bezoekersgegevens, beschikbaar worden gesteld aan geautoriseerde gebruikers. De ontsloten data ondersteunt ketensamenwerking en vormt een basis voor verdere optimalisatie van haven- en achterlandprocessen.
Binnen het Living Lab ‘Delen van geplande aankomst- en vertrekmomenten van zeeschepen’ is gerealiseerd:
- Ontwikkeling van een afsprakenstelsel voor het delen van geplande en gerealiseerde aankomst- en vertrekmomenten van zeeschepen;
- Inrichting van een autorisatievoorziening waarmee partijen zelf toestemming kunnen geven voor het delen van hun data;
- Ontsluiting van gegevens over een groot aantal scheepsbewegingen via het Port Community Systeem;
- Aansluiting van meerdere havens en maritieme partijen op de gedeelde informatievoorziening;
- Uitbreiding richting aanvullende havens binnen Nederland, waardoor de dekking en waarde van de data verder toeneemt.

Heb je als bedrijf zelf een logistiek vraagstuk dat wellicht kan worden opgelost met toepassing van de BDI? We komen heel graag in contact met je. Vanuit DIL helpen we met menskracht, kennis en financiële middelen.

